İş Sağlığı ve Güvenliği Teknikeri

İş sağlığı ve güvenliği teknikeri, üniversitelerin iki yıllık iş sağlığı ve güvenliği ön lisans programından mezun olan ve işyerlerinde İSG çalışmalarına teknik eleman sıfatıyla katkı veren kişidir. İlgili mevzuat bu mezunları teknik eleman tanımı içinde sayar; bu da eğitim ve sınav şartını yerine getirdiklerinde iş güvenliği uzmanlığı belgesine başvurmalarının önünü açar. Teknikerin işyerindeki konumu, elindeki belgeye ve işverenin İSG-KATİP üzerinden yaptığı görevlendirmeye göre şekillenir.

İSG ön lisans programı mezunu ne öğrenir

Program; iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, risk değerlendirme yöntemleri, kişisel koruyucu donanım seçimi, iş hijyeni, yangın ve acil durum yönetimi, ergonomi ile iş ekipmanlarının güvenliği gibi başlıklardan oluşur. Mezun, bir üretim alanında tehlikeyi görebilecek, sınıflandırabilecek ve raporlayabilecek teknik altyapıyı kazanır.

Ancak diploma tek başına bir yetki belgesi değildir. Teknikerin bir işyerinde İSG hizmeti sunabilmesi için Bakanlıkça düzenlenen belgeye ve usulüne uygun bir görevlendirmeye ihtiyacı vardır. Diploma bu belgeye giden yolun ilk adımıdır.

Tekniker ile iş güvenliği uzmanı arasındaki fark

Uygulamada en sık karıştırılan konu budur. Tekniker unvanı eğitim düzeyini gösterir; iş güvenliği uzmanlığı ise Bakanlık tarafından belgelendirilmiş bir görev alanını ifade eder. İSG ön lisans mezunu, Bakanlıkça yetkilendirilmiş bir eğitim kurumunda (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitim programını tamamlayıp sınavda başarılı olduğunda belgesini almaya hak kazanır ve belgesinin yetki verdiği tehlike sınıfındaki işyerlerinde uzman olarak görevlendirilebilir.

İşyerindeki İSG ekibi de tek kişiden ibaret değildir; iş güvenliği uzmanının yanında işyeri hekimi ve mevzuatta tanımlanan diğer sağlık personeli aynı ekibin parçasıdır. Bu görevlerin her birinin kendi belge şartı vardır; teknikerin hangi statüde çalışacağını diploması değil, elindeki Bakanlık belgesi ve işyerinin ihtiyacı belirler.

İş kazasından İSG uzmanı ne kadar sorumludur

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanmasından birinci derecede işvereni sorumlu tutar. İSG profesyonelinin görevi rehberlik etmek, tehlikeleri tespit etmek, önlem önermek ve bu önerileri kayda geçirmektir; işletmeyi yönetmek ya da bütçeyi kullanmak değildir.

Sorumluluğun sınırını çizen şey bu kayıt zinciridir. Uzman, tespit ettiği eksikliği onaylı deftere ve raporlarına yazarak işverene bildirmekle yükümlüdür. Hayati tehlike oluşturan bir durum saptanır ve işveren gereğini yapmazsa, uzmanın durumu Bakanlığın yetkili birimine bildirmesi gerekir. Bildirimini yapmış, görevini belgelemiş bir profesyonelin durumu ile eksikliği görüp sessiz kalanın durumu bir tutulmaz.

Tersi de geçerlidir: sahaya çıkmamış, tehlikeyi tespit etmemiş, eğitim ve kontrolleri kayıt altına almamış bir profesyonel için ihmal tartışması gündeme gelir. Bu nedenle teknikerin de uzmanın da en güçlü dayanağı düzenli tutulmuş kayıtlar, güncel risk değerlendirmesi ve imzalı eğitim tutanaklarıdır.

Teknikerin sahadaki günlük işi

• Çalışma alanlarını dolaşarak uygunsuzlukları not etmek ve kayıt altına almak
• Risk değerlendirmesi ekibine saha verisi taşımak, tehlike kaynaklarını listelemek
• Kişisel koruyucu donanımın doğru kullanılıp kullanılmadığını izlemek, zimmet kayıtlarını takip etmek
• Makine ve iş ekipmanlarının periyodik kontrol tarihlerini izlemek
• Acil durum tatbikatlarının hazırlığına ve tutanaklarına katkı vermek
• Eğitim katılım listelerini ve belgelerini derli toplu tutmak

Kariyer ve belge geçerliliği

İSG teknikeri olarak başlayan bir kariyer, alınan uzmanlık belgesiyle sahada sürdürülür. Üst sınıflara yükselme kendiliğinden olmaz; mevzuatta öngörülen süre boyunca fiilen görev yapmayı ve yeni sınıfın sınavında başarılı olmayı gerektirir. Belgeler süreli olduğundan mevzuatta öngörülen dönemlerde yenileme eğitimi alınması da zorunludur; bu eğitimler İSG uzmanlığı eğitimleri kapsamında yürütülür.

General OSGB olarak İstanbul ve çevresindeki işyerlerinde görevlendirdiğimiz uzman ve teknik ekipler, sahadaki tespitleri kayda geçirerek işverenin yükümlülüklerini izlenebilir hâle getirir.