İş Sağlığı ve Güvenliği Yıllık Değerlendirme Formu

İş sağlığı ve güvenliği yıllık değerlendirme formu, bir işyerinde yıl boyunca yürütülen İSG faaliyetlerinin yazılı ve sayısal dökümüdür. İş güvenliği uzmanı ile işyeri hekimi tarafından birlikte hazırlanır ve önceden hazırlanan yıllık çalışma planının ne kadarının gerçekleştiğini gösterir. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, bu değerlendirmenin düzenlenmesini ve işyerinde saklanmasını öngörür.

Yıllık çalışma planı ile ilişkisi

Yıllık çalışma planı geleceğe bakar: hangi eğitimin hangi ayda verileceğini, hangi ölçümün ne zaman yapılacağını, hangi kontrolün hangi dönemde yenileneceğini taahhüt eder. Yıllık değerlendirme formu ise geriye bakar ve bu taahhüdün karşılığını verir.

İkisi birlikte okunduğunda işyerinin İSG performansı ortaya çıkar. Planda yer alıp gerçekleşmemiş her kalem, ertesi yılın planına gerekçesiyle taşınır. Bu döngü kurulmadığında değerlendirme formu, doldurulup dosyaya konan ölü bir belgeye dönüşür.

Değerlendirme, hizmetin verildiği yılın sonunda düzenlenir ve ertesi yılın çalışma planıyla birlikte işyerinde muhafaza edilir. Hizmetin bir OSGB üzerinden alınıyor olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; belgenin aslı işyerinin kendi dosyasında bulunmalıdır.

Formda hangi bilgiler yer alır

Form işyerinden işyerine ayrıntıda farklılaşsa da omurgası aynıdır:

• İşyerinin unvanı, SGK sicil bilgisi, tehlike sınıfı ve çalışan sayısı
• Yıl içinde verilen eğitimler; konuları, katılımcı sayıları ve süreleri
• Yapılan sağlık taramaları ve muayeneler; işe giriş ve periyodik muayene sayıları
• İşyeri ortamında yapılan ölçüm, analiz ve değerlendirmeler
• Yıl içinde gerçekleşen iş kazaları, ramak kala olaylar ve varsa meslek hastalığı vakaları
• Yapılan saha denetimleri, iş ekipmanlarının kontrolleri ve tespit edilen uygunsuzluklar
• Acil durum tatbikatları ve düzenlenen tutanaklar
• Gelecek yıl için öneriler ve öncelikli konular

Ölçüm sonuçları bu tablonun en somut bölümüdür; işyerinde yapılan ortam ölçümleri raporları değerlendirmenin dayanağını oluşturur.

Formu kim hazırlar

Hazırlık, işyerinde görevli iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekiminin ortak sorumluluğundadır. Teknik bölümleri uzman, sağlık gözetimine ilişkin bölümleri hekim doldurur; belge her ikisinin imzasını taşır. İşveren veya işveren vekilinin onayı ise raporun işverene sunulduğunu ve bulgulardan haberdar olunduğunu gösterir.

Kurul kurma yükümlülüğü bulunan işyerlerinde bu değerlendirme, iş sağlığı ve güvenliği kurulunun gündemine de girer. Kurul kararları ile raporun bulguları birbirini doğrulamalıdır.

Denetimde ve yönetimde ne işe yarar

Teftişte istenen belgelerin başında yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu gelir. Bu iki belge, işyerinin İSG hizmetini gerçekten aldığını ve yükümlülüklerini takip ettiğini gösteren en pratik kanıttır. Eksikliği idari yaptırım gerekçesi olabilir.

Denetim tarafı bir yana, rapor işverenin kendi karar aracıdır. Kaza ve ramak kala kayıtlarının hangi bölümde yoğunlaştığı, hangi eğitimden sonra uygunsuzlukların azaldığı, hangi ekipmanın tekrar tekrar sorun çıkardığı bu tabloda görünür. Bulgular bir sonraki dönemin risk değerlendirmesi çalışmasına doğrudan girdi olur.

Sık yapılan hatalar

• Formu yıl sonunda tek oturumda, hafızaya dayanarak doldurmak; ay ay tutulmuş kayıt olmadan sayılar tutarsız çıkar
• Farklı işyerleri için aynı metni kopyalamak; her işyerinin tehlike profili ve faaliyeti farklıdır
• Yalnızca yapılanları yazıp yapılamayanları atlamak; gerçekleşmeyen kalemin gerekçesiyle yazılması raporu güçlendirir
• Öneri bölümünü genel ifadelerle geçmek; öneri somut, sorumlusu ve zamanı belli olduğunda uygulanır
• Raporu imzalatıp dosyaya kaldırmak, bir sonraki yılın planını hazırlarken açmamak

Yıllık değerlendirme, işyerinin bir yılını okunur kılan belgedir. Kayıtlar ay ay tutulduğunda formun doldurulması birkaç saatlik bir iş olur; tutulmadığında ise ne denetimde ne de yönetim masasında karşılığı bulunur.