Temel İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimi Kaç Saat?

Çalışanların temel iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin süresi tek bir rakamla ifade edilmez; işyerinin tehlike sınıfına göre değişir. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli sınıflar için ayrı asgari süreler ve ayrı yenileme aralıkları belirler. Kural basittir: işin tehlike düzeyi yükseldikçe eğitimin asgari süresi uzar, tekrar sıklığı artar.

Süreyi belirleyen ölçüt: tehlike sınıfı

Her işyeri, yaptığı işin NACE koduna göre az tehlikeli, tehlikeli veya çok tehlikeli sınıflardan birine girer. Eğitim süresini belirlemenin ilk adımı bu sınıfı doğru saptamaktır; sınıf yanlış kabul edilirse verilen eğitim eksik kalır ve denetimde geçersiz sayılabilir. İşyerinin hangi sınıfa girdiğini tehlike sınıfları listesi üzerinden teyit etmek, eğitim planının sağlıklı kurulması açısından belirleyicidir.

Aynı işyerinde farklı işler yapılıyorsa sınıflandırma asıl faaliyet üzerinden yürür; ancak yüksek riskli bölümlerde çalışanlara ilave konu başlıkları eklenmesi doğru bir yaklaşımdır.

Eğitim ne zaman yenilenir

Temel eğitim bir kez alınıp bitirilen bir yükümlülük değildir, belirli aralıklarla tekrarlanır. Yenileme aralığı da yine tehlike sınıfına bağlıdır ve çok tehlikeli sınıfta en sık, az tehlikeli sınıfta en seyrek olacak biçimde uygulanır. Bunun dışında iş veya görev değişikliği, uzun süre işten uzak kalma, iş kazası ya da meslek hastalığı sonrası işe dönüş ve yeni bir makine veya teknolojinin devreye alınması durumlarında eğitim, süre dolmasa da yenilenir.

Süre nasıl planlanır

İşe başlamadan önce

Yeni işe alınan çalışana temel eğitim, fiilen işbaşı yapmadan önce verilir. Eğitim tamamlanmadan çalışanın üretim alanına alınması hem yükümlülüğün ihlali hem de kaza riskinin en yüksek olduğu dönemin korumasız geçirilmesi anlamına gelir.

Bölümler halinde verme

Asgari süre tek bir günde tamamlanmak zorunda değildir. Eğitim, konu başlıkları eksiksiz işlenmek kaydıyla bölümlere ayrılarak farklı günlerde verilebilir; günlük eğitim süresinin de bir üst sınırı vardır ve program bu sınıra göre kurgulanır. Vardiyalı çalışan işletmelerde bu esneklik, üretimi durdurmadan tüm personeli kapsama almanın en pratik yoludur.

Mesai ve maliyet

Eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır ve eğitimin maliyeti çalışana yansıtılamaz. Bu iki kural, planlamanın mesai düzeni içinde yapılmasını ve eğitim saatlerinin ücret kesintisine konu edilmemesini gerektirir. Uzaktan ya da yüz yüze yöntem tercih edilse de bu ilke değişmez.

Eğitim hangi konuları kapsar

Süre, işlenmesi gereken konu başlıklarıyla birlikte anlam kazanır. Program genel olarak üç grupta toplanır:

• Genel konular: çalışma mevzuatı, çalışanın hak ve sorumlulukları, kayıt ve bildirim düzeni, iş güvenliği kültürü
• Sağlık konuları: meslek hastalıkları, biyolojik ve psikososyal risk etkenleri, ilk yardımın temel ilkeleri, ergonomi
• Teknik konular: kimyasal ve fiziksel risk etkenleri, elle taşıma, elektrik tehlikeleri, yangın ve tahliye, iş ekipmanlarının güvenli kullanımı, kişisel koruyucu donanımlar

İşyerine özgü tehlikeler bu çerçeveye eklenir. Kaynak, yüksekte çalışma, kapalı alan girişi veya kimyasal proseslerin bulunduğu işletmelerde temel eğitim tek başına yeterli olmaz; ilgili özel eğitimlerle desteklenmesi gerekir.

Belgelendirme ve kayıt

Eğitim sonunda ölçme ve değerlendirme yapılır, katılımcıya belge düzenlenir, katılım tutanakları özlük dosyasında saklanır. Denetimlerde sorulan ilk şey çoğunlukla belgenin kendisi değil, eğitim tarihleri ile yenileme aralığının tutarlılığıdır. İşyerinin risk değerlendirmesi raporundaki tehlike başlıkları ile eğitim programının örtüşmesi de aranan bir uyumdur.

General OSGB olarak temel iş güvenliği eğitimi programlarını işletmenin tehlike sınıfına ve vardiya düzenine göre planlıyor, tüm İSG eğitimleri için kayıt ve yenileme takvimini birlikte yürütüyoruz.